Funkcja i obowiązki płatnika

Funkcja i obowiązki płatnika mają charakter publicznoprawny. Oznacza to, że płatnik nie może uwalniać się od ciążących na nim obowiązków w drodze umowy zawartej z inną osobą. Co więcej - nawet organ podatkowy, poza wypadkami wskazanymi w ustawie, nie może zwolnić płatnika z obowiązku obliczenia i pobrania podatku od podatnika.
W orzecznictwie NSA wyrażony został trafny pogląd, że czynności płatnika nie są działaniami organu podatkowego; nie są też działaniami podejmowanymi w ramach postępowania podatkowego ani postępowania takiego nie wszczynają. Są natomiast czynnościami o charakterze techniczno-rachunkowym, których wykonywanie mieści się w zakresie administracji zleconej.
W innym wyroku dotyczącym instytucji płatnika NSA stanął na stanowisku, że o tym, czy dana kategoria podmiotów ma status płatnika podatku decyduje obciążenie jej obowiązkami, o których mówią przepisy ogólnego prawa podatkowego. Nie jest natomiast niezbędne nazwanie tej kategorii podmiotów - w ustawie podatkowej, która ustanawia płatnika podatku - płatnikami.